Manisa’nın Turgutlu ilçesi Osmanlı Devleti’nin son yıllarında sanayileşme hamlesiyle birlikte 4 farklı fabrikanın kurulduğu bir ekonomi merkezi olarak biliniyor. Bu fabrikalar da ne yazık ki Kurtuluş Savaşı yıllarında Yunan ordusunun işgali sonrasında kül edilen şehirle birlikte yok olmuş. Bunun üzerine Cumhuriyetin ilk yıllarında şehir tekrar inşa edildi. İlçede bulunan bin Yahudi’den biri olan ve bölgede yaşayan vatandaşlar arasında “Yako Amca” olarak bilinen iş insanı Yako Bencuya, beraberindeki 2 arkadaşı ile birlikte şehrin en büyük tesislerinden biri olan Kırkağaçlılar Un ve Çırçır Fabrikası’nı 1924 yılında faaliyete geçirerek ilçeyi ekonomik olarak ayağa kaldırmanın ilk adımlarını atttı.
RAMAZANDA FAKİRLERE YARDIM EDERDİ
Tarihi kayıtlara göre, şimdiki adıyla “Atatürk Bulvarı” üzerine kurulan tesis Turgutlu’nun kalkınmasında büyük bir rol oynadı. 1927’de yıllık 500 bin kilogram pamuk işleme kapasitesine sahip olduğu bilinen fabrika, un ve elektrik üretimi de gerçekleştiriyordu. Bu sayede hem şehir ekonomisine katkı sağlıyor hem de vatandaşı karanlıkta kalmaktan kurtarıyordu. Fakat bu fabrikayı ve Yahudi iş insanı Yako Bencuya’yı unutulmaz kılan asıl şey ise dönemin çevre illerinin bile üretemediği kapasitede kaliteli ve ucuz un üretmesiydi. 1930 yılında fabrikanın tüm hisselerini alan Bencuya, yangında harap görmüş neredeyse yok olan Yahudi Sinagogunun onarımında büyük rol oynadığı gibi farklı dinlere olan saygısı da dikkat çekiyordu. Ramazan aylarında ihtiyaç sahibi vatandaşların kapısına 50 kilo un bırakır çevredeki kimi kimsesi olmayanlara yardımı dokunurdu. Aynı zamanda resmi bayramlarda fabrikanın önüne zafer takları kurdurduğu da biliniyordu. Bu yönüyle sosyal çevresinde sözü dinleşilir ve saygın biri olarak kabul ediliyordu.
VEFATINDAN SONRA FABRİKASI YANDI
Bugün bile adı anıldığında insanların yüzünde bir tebessüme neden olan Yako Amca, ilçedeki toplum un üretiminin yarısını karşılıyordu. Yako Bencuya’nın güvenirliği o kadar tanınıyordu ki 1940'lı yıllarda Turgutlu Belediyesi tarafından "un mutemedi" olarak görevlendirildiği gibi İkinci Dünya Savaşı yıllarında un ve ekmek fiyatlarının belirlenmesinde belediyeye görüş bildiren biri haline gelmişti. 1886 Kırkağaç doğumlu Yako Bencuya ailesiyle birlikte 1960'lı yıllarda İzmir'e taşındı ardından da 1969 yılında yaşamını yitirdi. Yako Bencuya’nın İzmir'de defnedildiği biliniyor. Bencuya ailesinin fabrikayı satmasının ardından tesisin 1974 sonu veya 1975 yılı başlarında çıkan büyük bir yangında tamamen kullanılamaz hale geldiği ifade ediliyor.
