Milyonlarca özel sektör çalışanını ilgilendiren yıllık izin ücreti konusunda Yargıtay’dan önemli bir karar çıktı.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 57. maddesine göre işveren, yıllık izin kullanan çalışanın izin dönemine ait ücretini izne başlamadan önce peşin olarak ödemek veya avans şeklinde vermek zorunda.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, bu yükümlülüğün yerine getirilmemesinin işçi açısından haklı fesih nedeni oluşturabileceğine hükmetti.
Kararda, işçinin izin öncesinde ayrıca ödeme talebinde bulunmasının gerekmediği belirtildi.
Yargıtay, kanundaki düzenlemenin emredici olduğunu ve işverenin ödeme yükümlülüğünü kendiliğinden yerine getirmesi gerektiğini değerlendirdi.
İşverenin “Çalışan ödeme talep etmedi” şeklindeki savunması, bu yükümlülüğü ortadan kaldırmıyor.
Karardaki ödeme, çalışana normal ücretine ek olarak verilecek ayrı bir ikramiye anlamına gelmiyor.
İşverenin, çalışanın yıllık izinde geçireceği döneme karşılık gelen ücretini normal maaş gününü beklemeden, izin başlamadan önce peşin veya avans şeklinde ödemesi gerekiyor.
Örneğin çalışan maaş gününden önce yıllık izne ayrılıyorsa izin günlerine karşılık gelen ücretin önceden verilmesi gerekiyor.
Yıllık izin dönemine ait ücretin önceden ödenmemesi nedeniyle iş sözleşmesini haklı nedenle fesheden çalışan, gerekli yasal koşulları taşıması halinde kıdem tazminatı talep edebilir.
Yargıtay kararında, ücretin kanunda belirtilen zamanda ödenmemesinin çalışma şartlarına aykırılık oluşturduğu belirtildi.
Ancak karar, ödeme yapılmayan her çalışanın kendiliğinden kıdem tazminatı kazanacağı anlamına gelmiyor. Fesih nedeninin açıkça belirtilmesi, ödeme yapılmadığının kanıtlanması ve kıdem tazminatına ilişkin diğer şartların bulunması gerekiyor.
Fazla İzin Kullandırılması Sonucu Değiştirmiyor
İşveren tarafı, dava konusu olayda çalışana hak ettiğinden daha fazla yıllık izin kullandırıldığını savundu.
Yargıtay ise fazla izin kullandırılmış olmasının, izin dönemine ait ücretin önceden ödenmesi zorunluluğunu ortadan kaldırmadığı sonucuna ulaştı.
Daire, farklı mahkemelerden çıkan kararlar arasındaki uyuşmazlığı işçi lehine gidererek yıllık izin ücretinin izin öncesinde ödenmesi gerektiğine karar verdi.
Çalışanlar Nelere Dikkat Etmeli?
Yıllık izne çıkacak çalışanların şu noktaları kontrol etmesi önem taşıyor:
İzin talebinin ve onayının yazılı olması
İzin tarihlerini gösteren belgenin saklanması
İzin dönemine ait ücretin peşin veya avans olarak ödenmesi
Banka hareketleri ve ücret bordrolarının korunması
Haklı fesih düşünülüyorsa hukuki destek alınması
Çalışanın yalnızca sözlü beyanla işten ayrılması, daha sonra ispat sorunu yaşamasına yol açabilir. Bu nedenle fesih işlemi öncesinde somut olayın bir iş hukuku uzmanı tarafından değerlendirilmesi önem taşıyor.
