Tabip Odası Başkanı Karabağ: İklim değişikliği insan sağlığını tehdit ediyor

Manisa Tabip Odası, iklim krizinin öncelikle bir halk sağlığı krizi olduğunu açıkladı. Manisa Tabip Odası Başkanı Dr. Sevil Sapmaz Karabağ, iklim kriziyle ilgili önemli açıklamalarda bulundu. Karabağ, “Bizler, Manisa Tabip Odası olarak COP31 Antalya Zirvesi'nin söylemlerin ve diplomatik taahhütlerin ötesine geçerek somut, bağlayıcı ve denetlenebilir politikaların hayata geçirilmesine katkı sunmasını istiyoruz” dedi.

Başkan Karabağ, “İklim krizi artık geleceğe ilişkin bir öngörü, uzak coğrafyalara ait bir çevre sorunu ya da yalnızca meteorolojik değişimlerle açıklanabilecek bir olgu değildir. Bugün insan sağlığını, ekolojik dengeyi, toplumsal yaşamı ve gelecek kuşakların varoluş koşullarını doğrudan tehdit eden çok boyutlu bir krizle karşı karşıyayız. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31. Taraflar Konferansı (COP31), 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya'da gerçekleştirilecektir. Bu zirve, iklim değişikliğiyle mücadele konusunda uluslararası politikaların ve ülkelerin taahhütlerinin tartışılacağı önemli bir buluşmadır. Ancak biz hekimler açısından asıl mesele, diplomatik görüşmelerin ve ekonomik taahhütlerin ötesinde, insan yaşamının ve halk sağlığının nasıl korunacağıdır. Çünkü iklim krizi, öncelikle bir halk sağlığı krizidir. İklim değişikliği insan sağlığını tehdit ediyor. Artan sıcaklıklar ve sıcak hava dalgaları; kalp-damar hastalıkları, solunum sistemi hastalıkları, böbrek hastalıkları ve metabolik sorunların görülme sıklığını ve şiddetini artırmaktadır. Hava kirliliği, su kaynaklarının azalması, gıda güvencesizliği, bulaşıcı hastalıkların yayılımındaki değişimler ve afetler toplum sağlığı üzerinde giderek ağırlaşan sonuçlar doğurmaktadır. İklim krizinin ruh sağlığı üzerindeki etkileri de göz ardı edilemez. Afetlerin yarattığı travmalar, gelecek kaygısı, yaşam alanlarının kaybı ve giderek derinleşen güvencesizlik, bireylerin ve toplumların ruhsal iyilik halini tehdit etmektedir. Bu etkiler toplumun bütün kesimlerini aynı biçimde etkilememektedir. Çocuklar, yaşlılar, kronik hastalığı bulunanlar, açık alanlarda çalışan emekçiler, yoksullar ve sosyal güvencesiz kesimler iklim krizinin sonuçlarına karşı çok daha kırılgandır. İklim krizinin sorumluluğu ile sonuçlarına katlanmak zorunda kalanlar aynı değildir. İklim krizinin arkasındaki ekonomik ve toplumsal düzen sorgulanmalıdır. İklim krizini yalnızca bireysel tüketim alışkanlıklarıyla açıklamak, sorunun yapısal nedenlerini görünmez kılmaktadır. Doğal alanların yapılaşmaya ve madencilik faaliyetlerine açılması, fosil yakıtlara dayalı enerji politikaları, sınırsız üretim ve tüketim anlayışı, doğal kaynakların sermaye birikiminin aracı haline getirilmesi ekolojik yıkımı derinleştirmektedir. Vahşi kapitalist üretim ve tüketim biçimleri hız kesmeden devam ederken, doğanın tahribatının ve çevresel yıkımın bedeli toplumun geniş kesimlerine ödetilmektedir. Kârın özelleştirildiği, zararların toplumsallaştırıldığı bu düzende çevre ve sağlık politikaları da piyasa önceliklerine teslim edilme riski taşımaktadır. Bu nedenle iklim kriziyle mücadele, yalnızca karbon emisyonlarını azaltma hedefiyle sınırlandırılamaz. Üretim, tüketim, enerji, tarım, ulaşım ve kentleşme politikalarının insan ve doğa merkezli biçimde yeniden değerlendirilmesi gerekmektedir” dedi. 
Karabağ, “COP31'in Antalya'da düzenlenmesini, iklim krizinin ülkemizde ve toplumda daha geniş biçimde tartışılması için bir fırsat olarak görüyoruz. Bununla birlikte, iklim krizinin çözümünün yalnızca devletler arası diplomatik müzakerelere, piyasa mekanizmalarına ve gönüllü taahhütlere bırakılmasını yeterli bulmuyoruz. Geçmiş iklim zirvelerinde ortaya konan hedefler ile uygulamadaki sonuçlar arasındaki mesafe, alınan kararların bağlayıcılığı, finansman mekanizmalarının adaleti ve tarihsel sorumlulukların paylaşımı konularında ciddi tartışmaları beraberinde getirmektedir. İklim krizinin nedenleri ve sonuçları tartışılırken, bu krizde tarihsel sorumluluğu daha fazla olan ülkelerin, büyük sermaye gruplarının ve fosil yakıt endüstrisinin sorumlulukları göz ardı edilmemelidir. Bu bağlamda, COP31 ile aynı tarihlerde, 14-18 Kasım 2026'da Antalya'da gerçekleştirilecek Halkların İklim Zirvesi'ni (HİZ) önemli ve değerli bir toplumsal buluşma olarak görüyoruz. Halkların İklim Zirvesi'nin; emek örgütlerini, meslek örgütlerini, ekoloji hareketlerini, bilim insanlarını, gençleri ve yaşam alanlarını savunan toplumsal kesimleri bir araya getirmesini, iklim krizini yalnızca teknik ve diplomatik bir mesele olmaktan çıkararak toplumsal adalet, demokrasi, emek, sağlık ve yaşam hakkı ekseninde tartışmaya açmasını önemsiyoruz. Resmi müzakere masalarının dışında halkların sözünü, deneyimini ve çözüm önerilerini ortaya koyan bu tür buluşmaların iklim politikalarının demokratikleşmesine katkı sağlayacağına inanıyoruz. İklim politikaları yalnızca hükümetlerin ve piyasa aktörlerinin değil, bu politikaların sonuçlarını yaşayan toplumların da söz ve karar sahibi olduğu bir zeminde oluşturulmalıdır. Halkların İklim Zirvesi'nin bu yöndeki çabasını, iklim adaleti mücadelesinin ve toplumsal katılımın güçlendirilmesi açısından değerli buluyoruz” dedi. 

COP31'TEN BEKLENTİLER

Karabağ, “Manisa Tabip Odası olarak COP31'ün yalnızca ülkelerin emisyon hedeflerini ve finansal taahhütlerini tartıştığı diplomatik bir platform olarak kalmaması gerektiğini düşünüyoruz. Bu zirveden; İklim politikalarının merkezine halk sağlığının ve yaşam hakkının yerleştirilmesini. Fosil yakıtlara bağımlılığın azaltılmasını ve adil bir enerji dönüşümünün gerçekleştirilmesini. Doğal alanların, ormanların, su havzalarının ve tarım arazilerinin rant ve sınırsız yapılaşma baskısından korunmasını, İklim krizinin sağlık üzerindeki etkilerine karşı kamusal sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesini, Aşırı sıcaklar, hava kirliliği, kuraklık ve afetlere yönelik erken uyarı ve koruyucu sağlık programlarının geliştirilmesini, İklim politikalarının oluşturulmasında sağlık meslek örgütlerinin, bilim insanlarının, emek örgütlerinin ve toplumun etkin katılımının sağlanmasını, İklim krizinin yükünün yoksullara ve emekçilere aktarılmadığı, eşitsizlikleri azaltan adil bir dönüşümün gerçekleştirilmesini, İklim finansmanının ticari kazanç ve borçlandırma mekanizmalarının ötesinde, tarihsel sorumluluk ve toplumsal ihtiyaçlar temelinde düzenlenmesini bekliyoruz. Sağlıklı bir toplum, sağlıklı bir gezegen olmadan mümkün değildir. Sağlık, yalnızca hastalıkların tedavi edilmesi değildir. Sağlık; temiz hava, temiz su, güvenilir gıda, sağlıklı barınma, insanca çalışma koşulları, sosyal güvence ve yaşanabilir bir çevre hakkını da kapsar. Hekimlik mesleğinin temel sorumluluğu, hastalıkları tedavi etmenin yanı sıra hastalıklara yol açan toplumsal ve çevresel koşullarla da mücadele etmektir. Bu nedenle iklim krizine karşı mücadele, aynı zamanda koruyucu sağlık hizmetlerini, kamusal sorumluluğu, toplumsal dayanışmayı ve sosyal adaleti savunma mücadelesidir. Bizler, Manisa Tabip Odası olarak COP31 Antalya Zirvesi'nin söylemlerin ve diplomatik taahhütlerin ötesine geçerek somut, bağlayıcı ve denetlenebilir politikaların hayata geçirilmesine katkı sunmasını istiyoruz. Aynı zamanda Halkların İklim Zirvesi'nin yükselttiği toplumsal katılım, iklim adaleti ve yaşamı savunma çağrısını önemsiyor; iklim krizinin çözümünde halkların, emekçilerin, meslek örgütlerinin ve bilim insanlarının sözünün güçlenmesini savunuyoruz. Doğayı korumak insanı korumaktır. Ekolojik dengeyi korumak toplum sağlığını korumaktır. Gelecek kuşakların yaşam hakkını savunmak bugünün sağlık mücadelesinin ayrılmaz bir parçasıdır. İklim krizi yalnızca bir çevre krizi değildir. Aynı zamanda bir eşitsizlik, adalet, demokrasi ve halk sağlığı krizidir. Sağlıklı bir gelecek, ancak sağlıklı bir gezegen ve eşitlikçi bir toplumla mümkündür” dedi.