TARİŞ’in açıkladığı 80 TL’nin kesin ürün fiyatı değil, sezon başlangıcında uygulanacak avans fiyatı olduğu belirtiliyor. Birlik, kalite ayrımı gözetmeksizin bu fiyat üzerinden alıma başlayacak. Randevular 7 Eylül’de açılırken, fiziki alımlar 10 Eylül’de başlayacak. Üzüm üreticisi İskender Güler, son yıllarda ürün fiyatları ile maliyetler arasındaki makasın üreticiyi çıkmaza sürüklediğini söyledi. 2024’te 100, 2025’te 120 lira seviyesinde olan kuru üzüm fiyatının bu sezon 70 liraya kadar gerilediğini belirten Güler, mazot fiyatının ise 84 liraya ulaştığını ifade etti. Güler, kendi işletmesi üzerinden yaptığı hesaplamanın üreticinin içinde bulunduğu tabloyu açıkça ortaya koyduğunu belirterek, “100 dönüm bağ, 60 ton üzüm, 57 tonu maliyet. Şu anki fiyatlarla getirisi yok, eksideyiz” dedi.
“ÇİFTÇİ TAMAMEN BATABİLİR”
Hesabın içerisinde üreticinin kendi emeğinin, makine ve ekipmanların amortismanının, bakım giderlerinin ve bağın kuruluşuna ilişkin yatırımların dahi bulunmadığını vurgulayan Güler, yalnızca budama, hasat ve gübre gibi temel giderlerin dikkate alındığını söyledi. “Mal üretirken batmak ne demektir?” diye soran Güler, mevcut fiyatların üreticinin gelecek sezon için hazırlık yapmasını da zorlaştırdığını dile getirdi. Üreticinin yalnızca kendi borçlarıyla değil, tarımsal üretim zincirindeki diğer işletmelerle birlikte sıkıştığını savunan Güler, ilaç bayilerinden bankalara kadar geniş bir kesimin bu durumdan etkileneceğini söyledi. Güler, “Kasım, aralık ayında çiftçi tamamen batar. Bu bölge, özellikle Manisa bölgesi tamamen kitlenir. Acil önlem planı lazım” ifadelerini kullandı.
ÜRÜNLERİ BEKLETME İMKANI YOK
Üreticilerin borçlarını kapatabilmek için ürünlerini bekletme imkanlarının da bulunmadığını belirten Güler, “Malın yüzde 70'i zaten çıktı. İnsanlar harcını, borcunu ödeyebilmek için ürününü götürdü” dedi. TARSİM primleri konusunda da sorun yaşandığını belirten Güler, ürününü kilogram başına 132 liradan sigortalattığını ancak piyasada üzümün bunun çok altında işlem gördüğünü söyledi. Güler, kredi ödemeleri ve sigorta uygulamaları konusunda üreticiyi rahatlatacak acil düzenlemeler yapılmasını istedi.
ÜRETİCİ DE İŞÇİ DE ZOR DURUMDA
Üretimde yaşanan sıkıntının yalnızca bağ sahibini değil, tarım işçisini ve dayıbaşlarını da etkilediğini belirten dayıbaşı Asiye Memiş ise üreticinin ayakta kalabilmesi için üzüm fiyatının en az 150 lira olması gerektiğini söyledi. Memiş, “Ben 150 bekliyordum. İşçi zor durumda, patron zor durumda. Bu sene ödemeleri yapamayız diyorlar. E biz de bedava mı çalışacağız?” diye konuştu. Gübre, mazot ve ilaç fiyatlarının yükselmesine karşın üzüm fiyatının gerilemesinin üreticiyi çıkmaza soktuğunu belirten Memiş, tarım işçisinin de artan yaşam maliyetleri nedeniyle geçinmekte zorlandığını anlattı. “İşçi kazanamıyor. Okula yollayacağım diyor, kitap alacağım diyor, kira ödeyeceğim diyor. Benim verebileceğim ancak bir kira” diyen Memiş, üreticiden ödeme alınamadığında işçi ücretlerini kendisinin karşılamak zorunda kaldığını söyledi.
“MAL SAHİBİ ÜRÜNÜNÜ SATTI, AĞLAYARAK DÖNDÜ”
Bağlarda çalışan işçilerin de artan hayat pahalılığı karşısında zorlandığını belirten Memiş, üreticinin ürününü düşük fiyata satmak zorunda kalmasının bütün zinciri etkilediğini söyledi. Memiş, yaşanan tabloyu, “Mal sahibi gitti, satma ağlayarak gitti. ‘Almazlarsa ben ne yapacağım?’ diyor. Biz ne yapalım? Haydi sen üzümü satacak şeyin var, ya biz ne satacağız? Anca kolumuzun yorgunluğundan” sözleriyle anlattı. Üreticinin maliyetlerinin düşürülmesi gerektiğini savunan Memiş, özellikle mazot, gübre ve ilaç fiyatlarında yapılacak düzenlemelerin üreticiyi rahatlatacağını ifade etti.
MALİYET 93 LİRA, BEKLENTİ 150 LİRANIN ÜZERİNDE
Üreticilerin fiyat beklentisi ile açıklanan rakam arasındaki fark, sektör temsilcilerinin hesaplarında da ortaya çıkıyor. Çiftçi-Sen, 2026 yılı için kuru üzümün kilogram maliyetini 93 TL olarak hesapladı. Sendika, üreticinin üretime devam edebilmesi için maliyetin üzerine kâr ve yaşam payı eklenerek referans fiyatın en az 151,50 TL olması gerektiğini savunuyor. Bu tabloya karşılık TARİŞ’in açıkladığı 80 TL’lik rakam, üreticilerin beklentisinin oldukça altında kaldı. Geçen sezon 9 numara kuru üzüm için 120 TL referans fiyat açıklanmıştı.
GÖZLER TMO’NUN AÇIKLAYACAĞI FİYATTA
TARİŞ’in 80 TL’lik avans fiyatının ardından üreticilerin gözü şimdi TMO’dan gelecek açıklamaya çevrildi. Üretici cephesinde 150 TL ve üzeri fiyat talepleri dile getirilirken, sahadaki mevcut fiyatların maliyetleri karşılamadığı vurgulanıyor. Manisa’da üzüm üreticisinin yaşadığı sorun yalnızca ürünün hangi fiyattan satılacağıyla sınırlı görünmüyor. Üreticinin borçlarını ödeyebilmesi, gelecek sezon bağını sürdürebilmesi, tarım işçisinin ücretini alabilmesi ve bölgedeki tarımsal ticaretin devam edebilmesi açısından açıklanacak fiyatın kritik önem taşıdığı belirtiliyor.
