Balık tezgâhlarında benzer görünümleriyle yan yana duran Türk somonu ile Norveç somonu, aslında aynı balık değil. İki ürün arasında tür, yağ oranı, doku, lezzet ve besin profili açısından önemli farklılıklar bulunuyor. Peki hangisi daha sağlıklı?
Norveç somonu denildiğinde genellikle Atlantik somonu kastediliyor. Türk somonu ise biyolojik olarak gökkuşağı alabalığı türünden geliyor. Bu nedenle Türk somonu, Atlantik somonunun Türkiye’de yetiştirilen bir çeşidi olarak değerlendirilmiyor.
Türk somonu ile Norveç somonu aynı mı?
Hayır. Norveç somonu çoğunlukla Atlantik somonu türüne aitken, Türk somonunun temeli gökkuşağı alabalığına dayanıyor.
Türk somonunun üretimi genellikle tatlı suda başlıyor. Balıklar belirli bir büyüklüğe ulaştıktan sonra uygun koşullarda deniz ortamına alınarak yetiştirilmeye devam ediyor. Karadeniz’deki üretim de bu yetiştiriciliğin önemli bir bölümünü oluşturuyor.
Neden adına Türk somonu deniyor?
Türk somonu ifadesi, balığın biyolojik türünden çok yetiştirme biçimi, ulaştığı büyüklük ve ticari sınıflandırmayla ilişkili.
Gökkuşağı alabalığının uygun koşullarda daha büyük boyutlara ulaşması, yağlanması ve et renginin belirginleşmesiyle klasik alabalıktan farklı bir ürün ortaya çıkıyor.
Görünüşleri neden birbirine benziyor?
İki ürün özellikle fileto halinde satıldığında birbirine oldukça benzeyebiliyor. Ancak doku ve yağ dağılımında bazı farklılıklar görülebiliyor.
Norveç somonunda beyaz yağ çizgileri daha belirgin olabiliyor ve et daha yumuşak bir yapı gösterebiliyor. Türk somonunda ise renk, yetiştirme ve yemleme koşullarına bağlı olarak daha yoğun pembe veya kırmızı tonlara ulaşabiliyor.
Ancak et renginin tek başına kalite ya da besin değeri göstergesi olmadığı belirtiliyor.
Omega-3 açısından hangisi önde?
Norveç somonunun her durumda Türk somonundan daha fazla omega-3 içerdiğini söylemek mümkün değil.
Karadeniz’de denizde yetiştirilen Türk somonunda toplam omega-3 oranı yüzde 2,01, Norveç’te yetiştirilen Atlantik somonunda ise yüzde 1,54 olarak ölçüldü. Aynı çalışmada EPA ve DHA değerlerinin de Türk somonunda daha yüksek çıktığı belirtildi.
Buna karşılık Atlantik somonunun omega-3 ile omega-6 oranının daha dengeli olduğu ifade edildi.
Lezzet ve dokuda fark var mı?
Norveç somonu genellikle daha yağlı, yumuşak ve kolay dağılan dokusuyla öne çıkıyor. Türk somonunda ise daha sıkı bir yapı ve daha belirgin bir balık lezzeti görülebiliyor.
Ancak üretici, yem, yetiştirme ortamı ve hasat koşulları bu özellikleri değiştirebildiği için bu farklar her üründe aynı olmayabiliyor.
Türk somonu mu Norveç somonu mu daha sağlıklı?
Tek bir ürünü kesin olarak daha sağlıklı ilan etmek doğru değil. Her iki balık da protein ve omega-3 yağ asitleri açısından değerli seçenekler olabilir.
Norveç somonu D vitamini, B12, iyot ve selenyum gibi besin öğeleriyle öne çıkarken, Türk somonu da protein, yağ asitleri ve mineraller açısından güçlü bir besin profiline sahip olabilir.
Sağlık açısından seçim yaparken balığın türünden önce tazeliği, güvenilir kaynaktan gelmesi, uygun koşullarda saklanması ve doğru şekilde pişirilmesi daha belirleyici olabilir.
