Kentsel dönüşümde bu kez tartışmanın merkezinde yalnızca yıkım ve yeniden yapım süreci değil, dönüşümün finansmanı var. Açıklanan yeni kredi paketi, özellikle İstanbul’da riskli yapı sahipleri için dönüşüm kararını doğrudan etkileyebilecek yeni bir mali eşik oluşturuyor.
İstanbul’da kentsel dönüşüm sürecine yönelik yeni finansman modeli, riskli yapılarda oturan vatandaşlar açısından dikkat çekici bir dönemin kapısını araladı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda duyurulan yeni destek paketiyle, dönüşüm kapsamındaki konutlar için 3 milyon TL’ye kadar kredi imkanı sağlanacak.
Açıklanan modele göre kredi faiz oranı yüzde 0,69 olarak belirlendi. Destek paketinin en dikkat çeken yönlerinden biri ise ilk yıl geri ödeme alınmayacak olması. Toplam vadenin 180 ay olarak planlanması, dönüşüm sürecinde finansman yükünü daha uzun bir takvime yaymayı hedefliyor.
Asıl mesele artık dönüşüm istemek değil, dönüşümü finanse edebilmek
Kentsel dönüşüm uzun süredir Türkiye’nin en önemli başlıklarından biri olsa da, birçok vatandaş açısından belirleyici sorun çoğu zaman finansman ayağında düğümleniyordu. Yeni paket tam da bu noktaya odaklanıyor. Özellikle İstanbul gibi yüksek risk ve yüksek maliyetin aynı anda hissedildiği bir şehirde, düşük faizli kredi modeli dönüşüm kararlarını hızlandırabilecek bir araç olarak öne çıkıyor.
Bu nedenle açıklanan destek, yalnızca teknik bir kredi paketi değil; aynı zamanda dönüşümün önündeki ekonomik freni azaltmaya dönük yeni bir adım olarak okunuyor.
1 yıl geri ödemesiz model ne anlama geliyor?
Pakete göre krediyi kullanacak vatandaşlar ilk 12 ay boyunca geri ödeme yapmayacak. Ardından kalan 168 ay boyunca ödeme süreci başlayacak. Yapılan hesaplamalara göre 3 milyon TL’lik kredi için aylık taksit tutarı yaklaşık 30 bin TL seviyesinde oluşuyor.
Toplam geri ödemenin yaklaşık 5 milyon TL civarında hesaplanması ise yeni paketin sunduğu kolaylığın yanında uzun vadeli maliyet tartışmasını da beraberinde getiriyor. Bu tablo, destek modelinin erişilebilirliği kadar geri ödeme kapasitesinin de önümüzdeki günlerde en çok konuşulacak başlıklardan biri olacağını gösteriyor.
İstanbul neden öncelikli?
Açıklamanın doğrudan İstanbul odaklı yapılması, kentin taşıdığı yapı stoku riskiyle bağlantılı. Bakan Murat Kurum, İstanbul’u afetlere karşı daha dirençli hale getirme hedefi doğrultusunda dönüşüm çalışmalarının sürdüğünü vurgularken, yeni kredi modelinin özellikle acil dönüşmesi gereken yapılar için süreci hızlandıracağını belirtti.
Bu çerçevede yeni destek, yalnızca konut üretimi değil, afet riskini azaltma politikası açısından da kritik bir araç olarak değerlendiriliyor.
“Yarısı Bizden” sonrası yeni finansman hamlesi
Bakanlık, daha önce “Yarısı Bizden” projesiyle çok sayıda konutun dönüşümünü desteklemişti. Yeni kredi paketi ise bu sürecin tamamlayıcı ayağı olarak görülüyor. Bir yandan hibe ve destek mekanizmaları sürerken, diğer yandan daha yüksek finansman ihtiyacı duyan yapılar için kredi kanalı genişletiliyor.
Dünya Bankası desteğinin de bulunduğu belirtilen bu model, dönüşümün sadece yerel değil, uluslararası finansman kaynaklarıyla da desteklenmeye çalışıldığını gösteriyor.
Başvurular nasıl yapılacak?
Destekten yararlanmak isteyen vatandaşların başvurularını Kentsel Dönüşüm Başkanlığı’nın irtibat ofisleri üzerinden yapabileceği açıklandı. Uygulama takvimi netleştikçe başvuru şartları ve teknik ayrıntıların ayrıca ilan edilmesi bekleniyor.
Yeni kredi paketiyle birlikte İstanbul’da kentsel dönüşüm başlığında artık en çok şu soru öne çıkacak: Riskli yapısını yenilemek isteyen vatandaş için bu destek gerçekten yeterli olacak mı?
