Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) adıyla hazırlanan yeni sosyal yardım modelinin ayrıntıları gündeme geldi. Sabah’ın haberine göre taslak çalışmada, hanenin toplam gelirinin en düşük emekli aylığı olarak belirtilen 23 bin 552 TL’nin altında olması temel ölçütlerden biri olacak.
Taslakta ilk etapta yaklaşık 2,5 milyon haneye destek sağlanması ve toplam destek tutarının 1,5 trilyon TL’ye ulaşması öngörülüyor. Bu rakamlar yürürlüğe girmiş bir programın kesinleşmiş ödeme tutarları değil, çalışmada yer alan planlama ve etki analizi verileri olarak aktarıldı.
GETAD’ın, hane gelirini belirlenen bir düzeye tamamlamayı amaçlayan kademeli bir sosyal yardım modeli olarak tasarlandığı belirtiliyor. Yardım miktarının her haneye aynı tutarda verilmesi yerine gelir ve ihtiyaç durumuna göre belirlenmesi planlanıyor.
Taslakta destek başlıkları arasında şu kalemler yer alıyor:
Kira ve barınma yardımı
Elektrik ve doğal gaz desteği
Yakacak yardımı
Gıda desteği
Çocuk yardımı
Abonelik faturalarına yönelik destekler
Bir haneye birden fazla başlıkta yardım yapılabilmesi, ancak toplam desteğin belirlenecek üst sınırı aşmaması öngörülüyor.
Haberde aktarılan taslağa göre başvuruların değerlendirilmesinde Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarındaki verilerden yararlanılacak. SGK ve gelir idaresi kayıtları, banka hesap hareketleri ve tapu bilgileri gibi verilerin de değerlendirmeye alınması planlanıyor.
Hanenin kira ödeyip ödemediği, çocuk sayısı, yalnız yaşama durumu ve sürekli bakım ihtiyacı gibi bilgiler de yardımın türü ve miktarının belirlenmesinde dikkate alınabilecek. Gelir tespitinin kapı kapı ziyaretlerle değil, merkezi ve elektronik sistem üzerinden yapılması hedefleniyor.
Yaşlılar, sürekli hastalığı bulunanlar ve bakıma ihtiyaç duyanların destek planlamasında öncelikli gruplar arasında yer alabileceği ifade ediliyor.
Taslak çalışmada başvuruların e-Devlet Kapısı ve Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları üzerinden alınması öngörülüyor. Başvuruların belirlenen ölçütlere göre merkezi sistemde değerlendirilmesi planlanıyor.
Destek almaya hak kazananlar için bir “vatandaşlık maaşı kartı” oluşturulması da taslakta yer alan başlıklardan biri. Ödemelerin bu kartta toplanması; desteğin bir bölümünün nakit çekilebilmesi, gıda ve temizlik ürünlerinde ise kart üzerinden indirimli alışveriş yapılabilmesi düşünülüyor.
Hanelerin gelirinin her ay kontrol edilmesi ve gelir ölçütünün üzerine çıkanların destek programından çıkarılması da planlanan uygulamalar arasında bulunuyor.
Pilot Uygulama İçin 2027 Takvimi Gündemde
Haberde yer alan bilgilere göre pilot uygulamanın yapılacağı illerin Aralık 2026’ya kadar belirlenmesi, ödemelerin ise 2027’nin ilk çeyreğinde başlaması hedefleniyor. Pilot uygulamanın sonuçlarına göre sistemin aynı yıl içinde ülke genelinde yaygınlaştırılması planlanıyor.
Sistemin istihdama katılımı engellemeyecek şekilde tasarlanması ve düzenleme için ilerleyen süreçte TBMM’ye yasa teklifi sunulması bekleniyor.
Vatandaşlık Maaşı Kesinleşti mi?
Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi’ne ilişkin aktarılan bilgiler taslak çalışmaya dayanıyor. Sistemin kapsamı, başvuru şartları, iller ve ödeme miktarları için henüz yürürlüğe girmiş kesin bir düzenleme bulunmuyor. Nihai koşulların yasa teklifi ve yapılacak resmî açıklamalarla netleşmesi bekleniyor.
