İşverenlerin geçmiş yıllarda sigorta girişlerini geciktirmesi, dönem bordrolarını bildirmemesi veya primleri eksik yatırması nedeniyle EYT şartlarını tamamlayamayan çalışanlar için yargıdan dönüm noktası niteliğinde bir emsal çıktı.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, hizmet süresinin tespitinde SGK veri tabanındaki bildirimlerin mutlak bağlayıcı olmadığını, iş yerindeki fiili çalışma gerçeğinin her türlü somut delil ve tanık anlatımıyla kanıtlanabileceğini tescilledi.
Bölge Adliye Mahkemesi'nin "akraba tanıklığına itibar edilemez" gerekçesiyle reddettiği hizmet süresi, Yargıtay tarafından işçi lehine bozularak sigorta adaleti sağlandı.
Dava konusu olay, bir üretim işletmesinde 1994 yılında tezgâh başına geçen işçi M.D.’nin yaşadığı mağduriyetle başladı.
2017 yılı Temmuz ayında muayene olmak için gittiği sağlık kuruluşunda adına prim yatırılmadığını öğrenen işçi, sözleşmesini haklı nedenle feshederek kıdem, ihbar tazminatı ve hizmet tespiti talebiyle İş Mahkemesi'ne başvurdu.
İş Mahkemesi, sunulan tanık ifadeleri doğrultusunda işçinin 1995-2017 yılları arasında 23 yıl 2 ay kesintisiz çalıştığını kabul ederek tazminat taleplerini onayladı.
İşverenin itirazı üzerine dosyayı ele alan Bölge Adliye Mahkemesi ise davacı lehine ifade veren tanığın öz kardeşi olduğunu ve fesih tarihine kadar birlikte çalışmadıklarını öne sürerek, çalışma süresini yalnızca SGK kayıtlarındaki 13 yıl 2 ay 25 günle sınırladı.
Kararın temyiz incelemesini yapan Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, istinaf dairesinin kararını hukuka aykırı bularak bozdu.
Yargıtay kararında, işçinin kardeşi olan tanığın aynı işletmede 1989 yılından 2006 yılına kadar kesici ustası olarak bizzat çalıştığına dikkat çekildi.
Yüksek mahkemenin milyonlarca davaya yol gösteren gerekçesinde şu ifadelere yer verildi:
"Davacı tanığının davacıyla akrabalık ilişkisi, tek başına beyanına itibar edilmemesini gerektiren bir unsur değildir. Tanığın davalı iş yerindeki kıdem ve çalışma dönemi gözetildiğinde; davacının iş yerinde 1 Mayıs 1994 ile 31 Ocak 2006 tarihleri arasında kesintisiz şekilde çalıştığı kabul edilmelidir. Hizmet süresi yalnızca kurum kayıtlarıyla belirlenemez."
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, eksik prim günlerini tamamlamak ve başlangıç tarihini geri çekmek için dava açacak çalışanların mahkemeye sunabileceği meşru delil araçlarını da sıraladı:
İşyeri ve Personel Kayıtları: İşe giriş-çıkış bildirgeleri, vardiya çizelgeleri ve devam takip cetvelleri.
Fiziki ve Dijital Yazışmalar: İşyeri içi görevlendirme yazıları, teslim-tesellüm tutanakları, e-posta ve lojistik belgeleri.
Tanık Beyanları: Davacıyla aynı dönemde aynı tesiste bordrolu çalışan personelin veya akrabaların şahitliği.
Komşu İşyeri Şahitleri: Fabrika, atölye veya dükkânın bulunduğu sokaktaki bitişik/komşu iş yerlerinde çalışan personelin beyanları.
