İstanbul’da kentsel dönüşüm sürecini hızlandırmak amacıyla yürütülen Yarısı Bizden kampanyası, riskli yapı sahipleri tarafından yeniden en çok araştırılan başlıklardan biri haline geldi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından sürdürülen kampanya, deprem riski taşıyan binaların yenilenmesini desteklemeyi amaçlıyor.
Bakanlık verilerine göre İstanbul’da milyonlarca bağımsız bölüm bulunurken, bunların önemli bir kısmı riskli yapı kategorisinde yer alıyor. Bu nedenle özellikle eski ve dayanıksız binalarda yaşayan hak sahipleri, kampanyanın şartlarını ve kimlerin yararlanabileceğini araştırıyor.
Yarısı Bizden kampanyasına kimler başvurabiliyor?
Kampanyadan İstanbul’un 39 ilçesinde bulunan riskli yapı sahipleri yararlanabiliyor. Başvuru için en temel şart, yapının 6306 sayılı Kanun kapsamında riskli olarak tespit edilmesi oluyor.
Bu kapsamda hak sahiplerinin ilk olarak lisanslı kurumlar aracılığıyla riskli yapı tespiti yaptırması gerekiyor. Yetkililer, başvuru için ayrıca e-Devlet üzerinden ön kayıt yapılmasının zorunlu olmadığını belirtiyor. Sürecin temelini doğrudan riskli yapı tespiti oluşturuyor.
Riskli yapı tespiti nasıl yapılıyor?
Riskli yapı sürecinde binadan karot örneği alınıyor ve gerekli görülmesi halinde zemin etüdü de yapılıyor. Teknik incelemelerin ardından yapının risk durumu belirleniyor. Bu sürecin, binanın büyüklüğüne ve inceleme kapsamına göre ortalama 7 ila 30 gün içinde tamamlanabildiği ifade ediliyor.
Yapının riskli çıkması halinde tahliye ve yıkım süreci başlıyor. Sonrasında ise yeni bina için ruhsat ve yapım aşamaları devreye giriyor.
Dönüşüm süreci hangi aşamalardan oluşuyor?
Kampanyadan yararlanmak isteyen hak sahipleri, önce yükleniciyle sözleşme yapıyor. Ardından riskli yapı tespiti, tahliye ve yıkım işlemleri tamamlanıyor. Yeni yapı için ruhsat alınması, kat irtifakının kurulması ve ilçe belediyesine başvuru yapılması gerekiyor.
Bu süreçle birlikte hem yapının resmi dönüşüm aşamaları ilerliyor hem de kampanya kapsamındaki mali desteklerden yararlanmanın yolu açılıyor.
Yarısı Bizden kampanyasında ne kadar destek veriliyor?
Kampanya kapsamında hak sahiplerine çeşitli kalemlerde destek sağlanıyor. Buna göre konutlar için 875 bin TL’ye kadar hibe ve 875 bin TL’ye kadar kredi imkanı sunuluyor. Tahliye desteği ise 125 bin TL olarak uygulanıyor.
İşyerleri için ise 437 bin 500 TL hibe ve 437 bin 500 TL kredi desteği veriliyor. Ayrıca hak sahibinin ek konut veya işyeri bulunması halinde ek kredi desteği de sağlanabiliyor.
Ödeme planı nasıl işliyor?
Destek ödemeleri inşaatın ilerleme durumuna göre etap etap yapılıyor. Kat irtifakı kurulduğunda yüzde 30, taşıyıcı sistem tamamlandığında yüzde 30, sıva aşamasında yüzde 30 ve yapı kullanım izin belgesi alındığında yüzde 10 ödeme gerçekleştiriliyor.
Kredi geri ödemeleri ise ruhsat alımından 2 yıl sonra başlıyor. 10 yıla kadar vade uygulanabiliyor. İlk yıl faiz alınmazken, sonraki yıllarda güncelleme TÜFE’nin yarısı oranında yapılıyor. Kampanyada gelir durumu ya da kredi puanı şartı aranmaması da dikkat çeken başlıklar arasında yer alıyor.
Alan bazlı dönüşüm neden öne çıkıyor?
Uzmanlara göre alan bazlı dönüşüm yalnızca bina yenilemeyi değil, altyapı, çevre düzenlemesi ve sosyal alanları da kapsadığı için daha bütüncül bir çözüm sunuyor. Devlet güvencesi ve teknik destek sayesinde yapı kalitesinin artırılması hedeflenirken, borçlanma ve geri ödeme koşulları da hak sahipleri açısından avantaj sağlıyor.
