Kurban Bayramı yaklaşırken kurbanlık hayvan seçimiyle ilgili merak edilen sorular yeniden gündeme geldi. Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, kurban ibadetini yerine getirecek vatandaşlar için hayvan türü, yaş şartı, hisse sayısı ve kurbana engel kusurlara ilişkin önemli bilgileri paylaştı.
Kurban Bayramı öncesinde pazarlarda hareketlilik artarken, vatandaşların en çok dikkat etmesi gereken başlıkların başında kurbanlık hayvanın dini şartlara uygun olup olmadığı geliyor. Diyanet’in açıklamasına göre kurbanlık hayvanın yalnızca sağlıklı olması yeterli değil; türü, yaşı, fiziksel durumu ve ortaklık şartları da ibadetin geçerliliği açısından önem taşıyor.
KURBANLIK OLARAK HANGİ HAYVANLAR KESİLEBİLİR?
Diyanet’e göre kurban ibadeti için her hayvan türü uygun kabul edilmiyor. Kurban olarak kesilebilecek hayvanlar koyun, keçi, sığır, manda ve deve ile sınırlı tutuluyor.
Bu hayvanların dışında kalan türlerin kurban edilmesi dinen geçerli sayılmıyor. Bu nedenle kurbanlık seçimi yapılırken hayvanın türü ilk dikkat edilmesi gereken şartlar arasında yer alıyor.
KURBANLIK HAYVANDA YAŞ ŞARTI NEDİR?
Kurbanlık hayvanların belirli yaş sınırlarını tamamlamış olması gerekiyor. Kameri yıl esasına göre devenin 5 yaşını, sığır ve mandanın 2 yaşını, koyun ve keçinin ise 1 yaşını doldurmuş olması şart kabul ediliyor.
Koyun için ise özel bir istisna bulunuyor. 6 ayını dolduran bir koyun, bir yaşındaki koyun kadar iri ve gösterişli olması halinde kurban olarak kesilebiliyor.
KURBAN HİSSESİ KAÇ KİŞİ OLABİLİR?
Kurban hissesi, küçükbaş ve büyükbaş hayvanlara göre değişiyor. Koyun ve keçi yalnızca bir kişi adına kurban edilebiliyor.
Sığır, manda ve deve ise en fazla yedi kişi tarafından ortak şekilde kesilebiliyor. Ancak ortaklı kurbanlarda her bir hissenin yedide birden az olmaması gerekiyor. Bu şart, kurban ibadetinin geçerliliği açısından önem taşıyor.
HANGİ KUSURLAR KURBAN OLMAYA ENGELDİR?
Diyanet’in açıklamasına göre kurbanlık hayvanın sağlıklı, güçlü ve organlarının tam olması gerekiyor. Hayvanın değerini ciddi biçimde düşüren ya da kurbanlık vasfını ortadan kaldıran kusurlar, kurban edilmesine engel kabul ediliyor.
Belirgin derecede hasta olan, yürüyemeyecek kadar zayıf veya topal bulunan, bir ya da iki gözü kör olan, boynuzları kökünden kırılan, kulaklarının veya memelerinin yarısı kesik olan, dişlerinin tamamı ya da çoğu dökülmüş hayvanların kurban edilmesi uygun görülmüyor.
HANGİ DURUMLAR KURBANA ENGEL SAYILMAZ?
Bazı fiziksel özellikler ise kurbanlık olmaya engel kabul edilmiyor. Diyanet’e göre hayvanın doğuştan boynuzsuz olması, sonradan boynuzunun alınmış bulunması ya da boynuzunun bir kısmının kırık olması kurban edilmesine engel değil.
Ayrıca kulağının delik veya yırtık olması, hafif topallık bulunması gibi hayvanın genel sağlığını ve kurbanlık değerini ciddi şekilde etkilemeyen durumlar da kurbana mani sayılmıyor.
KISIRLAŞTIRILMIŞ HAYVAN KURBAN EDİLEBİLİR Mİ?
Diyanet, kısırlaştırılmış hayvanların kurban edilip edilemeyeceği sorusuna da açıklık getirdi. Etinden veya hizmetinden daha fazla yararlanmak amacıyla kısırlaştırılmış hayvanların kurban olarak kesilmesinde dini açıdan sakınca bulunmadığı belirtildi.
Bu kapsamda iğdiş edilmiş ya da kısırlaştırılmış hayvanlar, diğer kurbanlık şartlarını taşımaları halinde kurban edilebiliyor.
KURBANLIK SEÇERKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİ?
Kurbanlık hayvan seçerken yalnızca fiyat ya da dış görünüşe göre karar verilmemesi gerekiyor. Hayvanın yaşı, sağlık durumu, türü, organ bütünlüğü ve kurbanlık vasfı dikkatle kontrol edilmeli.
Bayram öncesinde yapılacak bilinçli seçim, hem ibadetin usulüne uygun yerine getirilmesi hem de hayvan sağlığı açısından büyük önem taşıyor.
