El ve ayak bakımı estetik görünüm kadar sağlık açısından da önem taşıyor. Yanlış tırnak kesimi, hijyenik olmayan pedikür uygulamaları, dar ayakkabı seçimi ve ayakların uzun süre nemli kalması; tırnak batığı, tırnak mantarı, nasır ve deri sertleşmesi gibi sorunlara yol açabiliyor.
Podolog Zehra Albayrak, el ve ayak bakımında en sık yapılan hatalara dikkat çekerek özellikle tırnak batığı ve tırnak mantarı konusunda doğru bakım alışkanlıklarının önemini vurguladı. Uzmanlara göre ayak sağlığını korumak için ayakkabı seçimi, tırnak kesimi, hijyen ve nem kontrolü büyük önem taşıyor.
AYAKLARIN NEMLİ KALMASI MANTAR RİSKİNİ ARTIRIYOR
Ayakların uzun süre ayakkabı içinde kalması, terleme ve havasızlık nedeniyle mantar oluşumuna zemin hazırlayabiliyor.
Mantarlar nemli, karanlık ve sıcak ortamlarda daha kolay çoğalıyor. Bu nedenle özellikle uzun süre kapalı ayakkabı giyen kişilerde tırnak mantarı daha sık görülebiliyor. Ortak kullanım alanları, ortak terlik ve hijyenik olmayan bakım aletleri de mantar enfeksiyonlarının bulaşmasında etkili olabiliyor.
PEDİKÜRDE HİJYEN KURALLARI ÖNEMLİ
Kadınlarda tırnak mantarı ve tırnak deformasyonlarının önemli nedenlerinden biri de hijyen kurallarına uygun yapılmayan pedikür uygulamaları olabiliyor.
Sterilize edilmemiş aletlerle yapılan işlemler, tırnak çevresinde enfeksiyon riskini artırabiliyor. Ayrıca tırnak kenarlarının fazla derin kesilmesi, tırnağın uzarken ete batmasına yol açabiliyor. Bu nedenle bakım işlemlerinde kullanılan aletlerin steril olması ve tırnakların doğru formda kesilmesi gerekiyor.
TIRNAK BATIĞI NEDEN OLUR?
Tırnak batığı genellikle yanlış tırnak kesimi, dar ve sivri uçlu ayakkabı kullanımı, aşırı terleme, anormal tırnak yapısı ve genetik yatkınlık nedeniyle ortaya çıkıyor.
Tırnak plağının yanlardaki deri kıvrımlarına batması sonucu ağrı, kızarıklık, şişlik ve granülasyon dokusu gelişebiliyor. Bu durum günlük yaşamı zorlaştırabildiği gibi ilerleyen vakalarda iş gücü kaybına da neden olabiliyor.
AYAK TIRNAKLARI NASIL KESİLMELİ?
Ayak tırnaklarının küt, düz ve deriyle paralel şekilde kesilmesi gerekiyor.
Tırnakların oval kesilmesi ya da köşelerinin fazla yuvarlatılması, tırnağın uzarken ete batmasına neden olabilir. Özellikle başparmak tırnaklarında yanlış kesim, tırnak batığının en yaygın sebepleri arasında yer alıyor.
DAR AYAKKABI NASIR VE BATIĞA YOL AÇABİLİR
Ayak yapısına uygun olmayan dar, sivri uçlu veya sert ayakkabılar baskı ve sürtünmeye neden olabiliyor.
Bu baskı zamanla nasır, deri sertleşmesi ve tırnak batığı gibi sorunlara zemin hazırlayabiliyor. Ayakkabı seçerken ayak yapısına uygun, hava alabilen ve mevsime uygun modeller tercih edilmeli. Ayakkabıların gün aşırı değiştirilmesi ve belirli aralıklarla havalandırılması da ayak sağlığı açısından önem taşıyor.
TIRNAK MANTARINDAN KORUNMAK İÇİN NELERE DİKKAT EDİLMELİ?
Tırnak mantarından korunmak için ayakların kuru tutulması, çorapların günlük değiştirilmesi ve ayakkabıların havalandırılması gerekiyor.
Banyo ve duş sonrası parmak araları dahil ayakların tamamen kurulanması önemli. Nemli kalan bölgeler mantar ve bakteri üremesi için uygun ortam oluşturabiliyor. Ayakkabıların güneşte bekletilmesi de hijyen açısından destekleyici bir yöntem olarak öneriliyor.
EL VE AYAK BAKIMINDA SIK YAPILAN HATALAR
Ayak tırnaklarını oval kesmek, tırnak batığı riskini artırabiliyor.
Ojeyi uzun süre tırnakta bırakmak, tırnaklarda sararma ve yüzey bozulmalarına neden olabilir. Tırnak kenarındaki derilerin kesilmesi enfeksiyon riskini artırırken, duşta sık ponza taşı kullanımı derinin daha fazla sertleşmesine yol açabilir.
Krem sürdükten hemen sonra çorap giymek de tırnak ve parmak aralarının nemli kalmasına neden olabilir. Bu durum mantar ve maserasyon riskini artırabilir. Çorapla uyumak ise ayakların uzun süre havasız kalmasına yol açarak bakteri ve mantar oluşumunu destekleyebilir.
AYAK SAĞLIĞI İÇİN DOĞRU BAKIM NASIL OLMALI?
Ayak sağlığını korumak için tırnaklar düz kesilmeli, ayaklar temizlendikten sonra iyice kurulanmalı ve deri yapısına uygun nemlendiriciler kullanılmalı.
Günlük çorap ve ayakkabı değişimi ihmal edilmemeli. Ayak yapısına uygun ayakkabılar tercih edilmeli. Tırnak yüzeyini uzun süre kapatan uygulamalardan kaçınılmalı. Tırnak batığı, mantar veya deri deformasyonu gibi durumlarda ise podoloji eğitimi almış uzmanlardan destek alınmalı.
