Manisa’da atık oluşumu ve geri dönüşüm alışkanlıklarını inceleyen bir doktora araştırması, çevre bilinci ile uygulama arasındaki farkı ortaya koydu. Ege Üniversitesi’nde Cihat Eken tarafından hazırlanan araştırma kapsamında Yunusemre ve Şehzadeler ilçelerinde yaşayan 271 haneyle yüz yüze anket yapıldı. Araştırmaya katılanların yüzde 87,4’ü çevreye verilen zararın önlenmesine katkı sağlamaları gerektiğini belirtirken, yüzde 85,2’si sağlıklı bir toplum için atıkların ayrıştırılmasını gerekli buldu. Ancak son iki ayda atıklarını ayırdıklarına ilişkin yanıtların ortalaması 5 üzerinden 3,87’de kaldı.
GERİ DÖNÜŞÜMDE GÜVEN SORUNU VAR
Araştırmada vatandaşların geri dönüşüm sürecine ilişkin görüşleri de dikkat çekti. Katılımcıların yüzde 46,1’i toplanan atıkların sonunda çöp sahasına gönderildiği görüşüne katılırken, yüzde 35,8’i bu konuda kararsız kaldı. Ayrıca yüzde 44,7’si belediyenin geri dönüşüm atıklarını karışık topladığı görüşünü dile getirdi. Bu sonuçlar, bazı katılımcıların evlerinde ayırdıkları atıkların gerçekten geri dönüştürülüp dönüştürülmediğinden emin olmadığını gösteriyor. Araştırmaya göre, bireysel çabanın sonuç vermeyeceği düşüncesi de geri dönüşüme katılımı olumsuz etkileyebiliyor. Ancak bu oranlar, atıkların gerçekte karışık toplandığını veya çöp sahasına gönderildiğini kanıtlamıyor; katılımcıların görüşlerini yansıtıyor.
MOBİL ATIK MERKEZLERİNE İLGİ VAR
Araştırmada geri dönüşümü teşvik edecek uygulamalar arasında mobil atık getirme merkezleri öne çıktı. Katılımcıların yüzde 91,5’i bu sistemi teşvik edici bir yöntem olarak seçti. Buna karşılık, mobil atık merkezlerini sık kullandıklarına ilişkin ortalama puan 5 üzerinden 3,25 oldu. Merkezlerin sayıca yeterli olduğu değerlendirmesi 3,00, geri dönüşüm toplama araçlarının yeterliliği ise 3,04 puanda kaldı. Araştırmacı, bu sonuçları vatandaşların söz konusu sistemlere ilgi duymasına rağmen mevcut merkezlerin sayısı, konumu veya erişilebilirliği konusunda eksiklikler olabileceği şeklinde yorumladı. Bu nedenle geri dönüşümün yaygınlaşması için yalnızca çevre bilincini artırmanın yeterli olmayabileceği; atıkların kolayca ayrıştırılabileceği sistemlerin kurulması ve toplanan atıkların nasıl değerlendirildiğinin açık biçimde anlatılması gerektiği vurgulandı.
