Ocak binasında gerçekleştirilen programda Prof. Dr. Yunus Koç, Osmanlı hukuk sisteminin kökenlerini Türk düşünce dünyasının temel kavramları üzerinden değerlendirdi. Konuşmasında özellikle “töre” kavramının Türk toplumundaki merkezi rolüne dikkat çeken Koç, törenin “insanlığı yönetme erki” olduğunu ifade etti. Türklerin bu yönetme yetisini tarih boyunca kendilerinde gördüklerini belirten Koç, “il” ve “töre” kavramlarının Türk varlığının sürekliliğinde belirleyici olduğunu vurguladı.
Türklerin tarihsel olarak hareketli bir toplum yapısına sahip olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Yunus Koç, bu tür toplumlarda hukuk üretmenin zorluğuna rağmen Türklerin güçlü bir hukuk sistemi inşa etmeyi başardığını dile getirdi. Bu başarının küçümsenmeyecek ölçüde önemli olduğunu belirten Koç, Osmanlı hukuk sisteminin de bu tarihsel birikim üzerine kurulduğunu ifade etti.
Konuşmada Osmanlı’da sözlü örfün yazıya geçirilme sürecine de değinildi. Bu sürecin bilhassa Fatih Sultan Mehmed döneminde hız kazandığını ve hukukta standartlaşmanın bu dönemde belirginleştiğini söylendi. Yazılı hale getirilen bu sistemin “kanun-ı Osmanî” olarak adlandırıldığını belirten Prof. Dr. Yunus Koç, söz konusu hukukun halk arasında da benimsendiğini vurguladı.
Prof. Dr. Yunus Koç, Türk toplumunda hukukun içselleştirildiğini, bunun gündelik dilde dahi karşılık bulduğunu ifade ederek, “Bu yaptığının defterde yeri var mı?” şeklindeki halk söyleminin, kanun bilincinin toplumsal düzeyde ne kadar yerleşik olduğunu gösterdiğini kaydetti.
Konferans, katılımcıların sorularının yanıtlandığı soru-cevap bölümünün ardından sona erdi. Program, Türk Ocakları Manisa Şubesi Başkanı Dr. Ferdi Çiftçioğlu’nun katılımcılara teşekkür konuşmasının ardından Prof. Dr. Abdullah Temizkan’ın Prof. Dr. Yunus Koç’a teşekkür belgesi takdim etmesiyle tamamlandı.
