Venezuela, son yüzyılın en güçlü depremleriyle sarsıldı. Çarşamba akşamı meydana gelen 7,2 ve 7,5 büyüklüğündeki iki şiddetli deprem, ülkenin kuzey bölgelerini felce uğratırken, resmi açıklamalara göre en az 188 kişi hayatını kaybetti, 200'den fazla kişi ise enkaz altında mahsur kaldı. Kurtarma ekipleri, Perşembe günü boyunca çöken binaların altından sağ kurtulanları çıkarmak için canla başla çalışıyor.
Bölgede yaklaşık 1.500 kişi yaralanırken, ülke genelinde binlerce kişi kayıp olarak bildirildi. Depremler, başkent Caracas'tan Brezilya'nın Amazon bölgesine kadar geniş bir coğrafyada hissedildi. Yetkililer, artçı sarsıntıların devam etmesi nedeniyle halkı açık alanlarda kalmaya çağırıyor.
Merkez Üssü ve Depremin Şiddeti
ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu'nun (USGS) verilerine göre, ilk deprem 7,2 büyüklüğünde olarak kaydedildi. Merkez üssü, Karayip kıyısında, Moron'un batısında ve Caracas'ın yaklaşık 170 kilometre batısında yer alıyordu. Depremin derinliği 22 kilometre olarak ölçüldü.
Sadece bir dakika sonra, ikinci ve daha yıkıcı deprem meydana geldi. 7,5 büyüklüğündeki bu depremin merkez üssü Moron'un 16 kilometre güneybatısı olarak belirlendi ve derinliği yalnızca 10 kilometreydi. Sığ derinlik, yıkımın boyutunu daha da artıran etkenlerden biri oldu.
En Ağır Hasar La Guaira'da
Yetkililerin açıklamasına göre, başkent Caracas'ın kuzeyinde yer alan La Guaira kıyı bölgesi, en ağır hasar ve can kayıplarının yaşandığı yer oldu. Bölgede düzinelerce bina çökerken, ülkenin ana havaalanı da hasar görerek kapanmak zorunda kaldı. Bu durum, uluslararası yardımların ulaştırılmasında ciddi lojistik zorluklara yol açtı.
Venezuela Ulusal Meclisi Başkanı Jorge Rodriguez, La Guaira'yı "felaket bölgesi" ilan ederek, kurtarma ekiplerinin ülkenin dört bir yanından bu bölgeye sevk edildiğini duyurdu.
"Orada düzinelerce bina çöktü ve şu anda can kurtarmak için yoğun kurtarma operasyonları yürütüyoruz."
Enkaz Altından Kurtarma Çalışmaları
Panik içindeki sakinler sokaklara dökülürken, birçok kişi kayıp yakınlarını bulmak için enkaz arasında dolaştı. Toz ve kan içinde kalmış yaralı çocuklar, hayvanlar ve siviller beton molozların arasından çıkarıldı. Bazı aileler yıkılmış evlerinin önünde kederden hıçkıra ağladı.
La Guaira'da emekli öğretmen Juan Alberto Mendaño, enkazın arasından ve bir cesedin yanından geçerken, mahsur kalmış ve eliyle yardım işareti yapan bir kadını fark etti. Mendaño, yardım çığlıklarını duyduklarında ellerinden hiçbir şey gelmediğini belirtti.
Hasar gören bir apartman kompleksinde ise sakinler kayıp kişilerin isimlerini haykırıyordu: "Mirna! Marquitos!"
Kayıp Yakınları Çaresiz
Üç çocuk annesi Dayana Delgado, 8 yaşındaki oğlunun kayıp olması nedeniyle çaresiz olduğunu söyledi. Delgado, hükümet yetkililerinin söz verdiği ağır iş makinelerinin hâlâ ulaşmadığını ve enkazı kazıyanların büyük ölçüde komşular olduğunu belirtti.
"Çocuğumun nerede olduğunu, mahsur mu kaldığını yoksa bir sığınakta mı olduğunu bilmek istiyorum."
Aileler, kayıp yakınlarının fotoğraflarının yer aldığı ilanlar asmaya başlarken, diğerleri de hâlâ bulunamayanları ararken el yazısıyla yazılmış isim listeleri paylaştı.
Geceyi Açık Alanda Geçirenler
Yetkililer, yapısal hasar bulunan evlere geri dönülmemesi konusunda insanları uyardı. Caracas şehir merkezinde yüzlerce kişi geceyi parklarda, otoparklarda ve diğer açık alanlarda geçirdi.
41 yaşında bir hademe olan María Cristina Díaz, binaların üzerlerine çökeceğinden korktuklarını ve gözlerini bile kırpmadıklarını söyledi.
"Korkunçtu. Ağladık, çığlık attık. Şükürler olsun ki hayattayız."
Altyapıda Büyük Hasar
Rodríguez, başkentin bazı bölgelerinde elektrik ve cep telefonu hizmetinin kesildiğini, metro seferlerinin askıya alındığını ve doğalgazın kesildiğini açıkladı. Ayrıca, derslerin birkaç günlüğüne iptal edileceği ve bazı okul binalarının barınak ile bağış merkezi olarak kullanılacağı bildirildi.
Yurtdışında yaşayan Venezuelalılar, akrabalarıyla iletişim kurmakta büyük zorluk yaşadı. Sosyal medya platformu X (eski adıyla Twitter), Ağustos 2024'ten beri ülkede engellenmiş durumdaydı. Ancak Birleşmiş Milletler yetkililerinin sosyal medya kısıtlamalarının kaldırılması çağrısının ardından, deprem sonrası Venezuelalılar siteye erişebildi.
Uluslararası Yardım Çağrıları
Venezuela hükümeti, olağanüstü hal ilan ederek hasar gören hastaneler ve evler için 200 milyon dolarlık bir yeniden yapılanma fonu oluşturdu.
Dünyanın dört bir yanından yardım teklifleri geldi:
- Amerika Birleşik Devletleri – Dışişleri Bakanı Marco Rubio, arama kurtarma ekipleri, tıbbi kaynaklar ve diğer yardımların "derhal" gönderildiğini duyurdu. Ancak ana havaalanının kapalı olması lojistik zorluklar yarattı.
- Birleşmiş Milletler – Uluslararası arama kurtarma ekiplerinin "önümüzdeki saatlerde" bölgeye ulaşmaya başlayacağı açıklandı.
- Katar, Meksika ve diğer ülkeler – Çeşitli hükümetler yardım teklifinde bulundu.
Venezuela'nın Deprem Gerçeği
Venezuela, birçok fay hattına yakın konumda olmasına ve Güney Amerika ile Karayip levhaları arasında yer almasına rağmen, Latin Amerika'nın diğer bölgelerine kıyasla güçlü depremler çok daha az sıklıkta meydana gelir. Bu nedenle son depremler, ülke tarihinde nadir görülen felaketler arasında yer alıyor.
La Guaira, doğal afetlere yabancı değil. 1999'da meydana gelen ve ülkenin en kötü doğal afetlerinden biri olarak kabul edilen toprak kayması, binlerce insanın ölümüne neden olmuş ve bölgenin yeniden inşası yıllar sürmüştü.
Son Durum
Kurtarma ekipleri, enkaz altındakilere ulaşmak için ağır inşaat ekipmanlarının temini konusunda işletmelere çağrıda bulunuyor. Yetkililer, artçı depremlerin daha fazla hasara yol açabileceği gerekçesiyle halkı tedbirli olmaya davet ediyor.
Arama kurtarma çalışmaları devam ederken, ölü sayısının artmasından endişe ediliyor. Venezuela halkı, bir yandan acılarını yaşarken bir yandan da enkaz altındaki sevdiklerine ulaşabilmek için umutla bekliyor.
