Trafikte hak arama mücadelesi veren binlerce monoküler sürücü için Ankara’dan beklenen müjde geldi. Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), bir sürücü adayının haksız yere iptal edilen sertifikası üzerine emsal teşkil edecek bir tavsiye kararına imza attı.2024 yılında Milli Eğitim Bakanlığı onaylı sertifikasını alan ancak "monoküler kişiler A sınıfı ehliyet alamaz" şeklindeki genel bir yazı gerekçe gösterilerek hakkı elinden alınan vatandaşın başvurusu haklı bulundu. KDK, sürücü adayının sağlık raporunda "1. grup sürücü olur" ibaresi bulunmasına rağmen, teknik ve bilimsel bir tespit yapılmadan ehliyetin doğrudan iptal edilmesini "belirlilik ilkesine" aykırı buldu. Bu karar, artık sadece kask takmanın görüşü kısıtlayacağı varsayımıyla değil, ancak kişiye özel yapılacak "direksiyon başında denetim" ve "bilimsel veri" ile ehliyet iptalinin mümkün olabileceğini tescilledi.
İlgili idarenin "A sınıfı motor ehliyetinde kask kullanımı zorunludur, bu da monoküler kişilerin görüş açısını trafik güvenliğini tehlikeye atacak kadar daraltır" tezi KDK duvarına çarptı. Kurum, bu durumun her sürücü için geçerli bir genelleme olamayacağını vurguladı.
KDK’nın yayımladığı kararda, idarenin keyfi iptallerinin önüne geçecek ve sürücülerin haklarını koruyacak şu maddeler öne çıktı:
Bireysel ve Somut Tespit: Ehliyet iptali için kişinin sadece monoküler olması yetmeyecek; trafikte kaskla birlikte görüşünün gerçekten kısıtlanıp kısıtlanmadığı teknik cihazlar ve uzman denetimiyle kanıtlanacak.
Sağlık Raporu Önceliği: Eğer doktor raporunda "1. grup sürücü olur" deniliyorsa ve ek bir kısıtlama (iki tekerlekli araç kullanamaz gibi) yoksa, idare kendi inisiyatifiyle bu raporu geçersiz sayamayacak.
Hukuki Güvenlik: Belirli bir eğitim ve külfete katlanarak alınan belgenin, herhangi bir olumsuz olay veya tespit olmadan geri alınması "hukuki belirlilik" ilkesine aykırı kabul edilecek.
Hukukçulara göre bu karar, idarenin "güvenlik" adı altında bireylerin seyahat özgürlüğünü kısıtlamasının önüne geçen bir bariyer niteliğinde.
Denetim Mekanizması: Kararda, monoküler kişilerin şartlara uyup uymadığının periyodik denetimlerle kontrol edilebileceği, ancak bu denetimlerde somut bir başarısızlık görülmedikçe ehliyetin iptal edilemeyeceği belirtildi.
Bilimsel Veri Şartı: Görüş kısıtlılığının trafik güvenliğini tehlikeye attığı, sadece bir görüşle değil, bilimsel verilerle ortaya konulmak zorunda.
