Yurt genelinde üniversite yerleştirme sonuçlarının açıklanması ve kamu tayinlerinin yoğunlaşması, büyükşehirler başta olmak üzere kiralık konut talebini ciddi ölçüde artırdı.
Piyasadaki bu hareketliliğin ekim ayı sonuna kadar devam edeceğini belirten TEDB Genel Başkanı Hakan Akçam, artan taleple birlikte son 10-15 günlük süreçte kira fiyatlarında yüzde 5 ila 10 arasında yükseliş kaydedildiğini bildirdi.
Özellikle ilk kez ev kiralayacak üniversite öğrencilerinin ve ailelerin mağduriyet yaşamaması için sözleşme aşamasında hukuki ve mali güvencelerin eksiksiz işletilmesi gerektiği ifade ediliyor
Kiralama sürecinde kiracılar ile mülk sahipleri arasında en fazla uyuşmazlığın depozito iadelerinde yaşandığına dikkat çeken Akçam, sözleşmelere eklenecek basit bir ifadenin büyük hak kayıplarını önleyeceğini belirtti.
Kira kontratı hazırlanırken depozito hanesine sabit Türk lirası tutarı yerine "1 veya 2 aylık kira bedeli" şeklinde not düşülmesini tavsiye eden Akçam, şu değerlendirmede bulundu:
"Kira sözleşmesinin depozito kısmına rakam yerine doğrudan 'kira bedeli' ifadesi yazılmalıdır. Depozito TL cinsinden yatırılmış olsa dahi bu ibare sayesinde kiracı evi tahliye ederken depozitosunu o günkü güncel kira tutarı üzerinden iade alabilir. En çok mağduriyet yaşanan konu bu olduğu için tarafların bu maddeye azami dikkat etmesi gerekiyor."
Kiralık ev arayışında olan vatandaşların aceleyle hatalı adımlar atmaması gerektiğini hatırlatan Tüm Emlak Danışmanları Birliği, güvenli bir kiralama süreci için 4 kritik kuralı sıraladı:
Ev Sahibiyle Yüz Yüze Görüşme: Kontrat imzalanmadan önce asıl mülk sahibiyle mutlaka yüz yüze gelinmeli; mülk sahibi şehir dışındaysa veya yurt dışındaysa noter onaylı resmi vekaletname talep edilmelidir.
Resmi Artış Oranına Bağlılık: Kira artış maddesi genel ifadelerle bırakılmamalı, her ay Türkiye İstatistik Kurumu verilerine dayalı açıklanan yasal oranlar üzerinden netleştirilmelidir.
Uzman ve Hukukçu Denetimi: Kira kontratı imzalanmadan önce yetki belgeli bir emlak danışmanından veya hukukçudan görüş alınmalıdır.
Banka Kanalıyla Ödeme: Elden nakit ödeme yönteminden kesinlikle kaçınılmalı, kira ve depozito tutarları gerçek değerleri üzerinden açıklamalı banka havalesiyle gönderilmelidir.
Kiralama işlemlerinde dijitalleşmenin hem kiracıyı hem de mülk sahibini koruma altına alacağını vurgulayan Hakan Akçam, şu anda isteğe bağlı kullanılan "e-Kontrat" sisteminin yakın dönemde zorunlu hale getirilmesini beklediklerini aktardı.
Sistemin zorunlu olmasıyla birlikte devletin kira piyasasını anlık denetleyebileceğini belirten Akçam, vergi kayıp ve kaçağının önleneceğini, kötü niyetli kiracı ve mülk sahiplerinin haksız uygulamalarının tek bir merkezden engelleneceğini dile getirdi.