İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) araştırmacılarının Avrupa Yerbilimleri Birliği (EGU) Konferansı'nda sunduğu çalışma, Türkiye'de aşırı sıcakların artık geçici bir durum olmaktan çıkıp rejim değiştirdiğini ortaya koydu. 1950-2025 yıllarını kapsayan 75 yıllık verilerin analiz edildiği araştırmada, sıcak hava dalgalarının şiddetinin eskiye oranla katlanarak arttığı tespit edildi.
Günlük maksimum sıcaklık verilerine dayanan Sıcak Hava Dalgası Büyüklük İndeksi (HWMId) analizleri, özellikle son yıllarda yaz aylarının karşı karşıya olduğu büyük iklim baskısını gözler önüne serdi.
Araştırma sonuçlarına göre, 2023 ve 2025 yazları Türkiye tarihindeki en güçlü sıcak hava dalgalarının yaşandığı dönemler olarak kayıtlara geçti.
Sürecin temel detayları ve sayısal verileri şu şekilde sıralanıyor:
2023 Yazı: Sıcak hava dalgalarının büyüklüğünün yıllık alansal ortalaması referans döneme göre 7 kattan fazla arttı.
2025 Yazı: Aynı değer referans dönemin yaklaşık 11 katına ulaşarak tarihi bir zirve kaydetti.
2024 Rekoru: Ortalama yaz sıcaklıkları 2024'te 26,1 dereceye ulaşarak en sıcak yaz ortalamasını verse de, en şiddetli sıcak hava dalgası dalga büyüklüğü bakımından 2023 ve 2025'te yaşandı.
İTÜ Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Barış Önol ve meteoroloji mühendisi Tolga Karakaya yürütücülüğündeki çalışmada, sıcaklık artışlarının tek bir nedene bağlı olmadığı vurgulandı. Atmosferik blokajlar, sıcak hava taşınımı, yüksek deniz yüzeyi sıcaklıkları, kuraklık ve toprak nemi gibi faktörlerin ortak etkisiyle aşırı sıcakların karmaşık bir yapıda geliştiği ifade edildi.
Bilim insanlarının gelecek projeksiyonları, önümüzdeki yıllarda sıcak gün sayısının katlanarak artacağına işaret ediyor. Geçmiş yıllarda (1976-2005) büyük şehirlerde yılda ortalama 3-5 gün süren sıcak hava dalgalarının, kötümser senaryolara göre gelecekte şu seviyelere çıkması öngörülüyor:
2021–2050 Dönemi: İstanbul, Ankara ve Konya'da yaklaşık 16 gün, Antalya'da 18 gün, İzmir'de ise 23 güne kadar çıkacak.
2051–2080 Dönemi: Yüzyılın ikinci yarısında İstanbul ve Ankara'da yaklaşık 38 gün, Antalya ve Konya'da 40 gün, İzmir'de ise 53 güne ulaşması bekleniyor.
