Manisa’nın şirin bir ilçesi olan Kula, Mimari ve kültürel değerleri sayesinde “Anıt Kent” olarak tanımlanır. Osmanlı’dan günümüze ulaşan kent dokusu, yalnızca bir turistik değer değil; aynı zamanda yaşayan bir kültürel miras. Kula halkının geleneksel yaşam biçimini sürdürüyor olması, bu mimari mirasın korunmasında önemli bir rol oynuyor. Kula’ya dair Türk dönemine ait ilk bilgiler, ünlü seyyah Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesi’nde yer alıyor. 1671 yılında kaleme alınan eserde, Kula’da 24 cami, 3 hamam, 6 han ve yaklaşık 1200 ev bulunduğu ifade ediliyor. Günümüzde ise ilçedeki cami sayısının 34’e ulaştığı belirtiliyor.Bu tarihi yapılar arasında öne çıkan eserlerden biri de Hacı Abdurrahman Camii. Zaferiye Mahallesi’nde (Hacı Abdurrahman Mahallesi) bulunan caminin Arapça kitabesine göre, yapı 1574-1575 yıllarında Hacı Abdurrahman tarafından inşa ettirildi. Caminin banisinin, Kula’nın köklü ailelerinden Müftüler sülalesine mensup olduğu ve mezarının cami avlusunda yer aldığı biliniyor.Tarihi süreçte farklı dönemler yaşayan cami, 1940’lı yıllarda ibadete kapatıldı. 1951 yılında kadro harici bırakılan yapı, bir süre sonra satıldı. Ancak daha sonra yeniden vakıflar tarafından satın alınarak restore edildi ve tekrar ibadete açıldı.
Mimari Özellikleriyle Dikkat Çekiyor
Kesme taş ve tuğla kullanılarak inşa edilen cami, kareye yakın dikdörtgen planıyla öne çıkıyor. Tek kubbeli harim ve kuzeybatı köşesindeki minaresiyle klasik Osmanlı mimarisinin izlerini taşıyan yapı, zaman içerisinde geçirdiği onarımlar nedeniyle özgünlüğünün bir kısmını yitirmiş durumda.Caminin duvarlarında moloz taş, tuğla ve kesme taşın birlikte kullanıldığı görülürken, kubbeye geçiş pandantiflerle sağlanıyor. Son cemaat yerinde ise sütunlara oturan kemerli açıklıklar dikkat çekiyor.
“Kula Bir Açık Hava Müzesi”
Alan rehberi Sabahattin Argaç, Kula’nın tarihi dokusuna dikkat çekerek şunları söyledi:“Kula, mimari ve kültürel değerleri sayesinde ‘Anıt Kent’ olarak tanımlanır. Osmanlı’dan günümüze ulaşan bu kent dokusu yalnızca turistik bir değer değil, aynı zamanda yaşayan bir kültürel mirastır. Kula halkının geleneksel yaşam biçimini sürdürmesi, bu mirasın korunmasında büyük rol oynamaktadır.”Argaç ayrıca, Hacı Abdurrahman Camii’nin kitabesinde “Hayırlar ve iyilikler sahibi merhum ve mağfur Hacı Abdurrahman bu camii şerifi 982 hicri senesinde bina ettirdi” ifadelerinin yer aldığını belirtti.
