Küresel piyasalar jeopolitik ve makroekonomik krizlerle boğuşurken, 2026 yılının ikinci yarısına damga vuracak yeni bir finansal risk dalgası iklim kanadından geliyor. Yılın ilk aylarında gözlenen nötr hava koşullarının ardından, Pasifik Okyanusu’ndaki deniz yüzeyi sıcaklıklarının aniden yükselmesi emtia piyasalarında alarm zillerinin çalmasına neden oldu. 18 Mayıs 2026 tarihi itibarıyla meteoroloji modelleri, Temmuz ayında küresel ekonomiyi derinden sarsacak güçlü bir El Nino evresine girileceğini doğruluyor.
Anadolu Ajansı’na çarpıcı açıklamalarda bulunan Vadeli İşlem ve Emtia Piyasaları Uzmanı Zafer Ergezen, El Nino’nun Temmuz ayında ortaya çıkma ihtimalinin yüzde 80’in üzerine fırladığını belirtti. Modelleme verilerinin kış mevsimine doğru bu riski yüzde 90’ın üzerine taşıdığını vurgulayan Ergezen, okyanustaki ısı değişimlerinin tarımsal üretim haritasını kökten değiştireceğini ifade etti.
Pasifik'teki su sıcaklığının artması ve rüzgarların zayıflaması; Asya ve Avustralya’da ölümcül kuraklıklara, Amerika kıyılarında sellere, Hindistan ve Afrika’da ise mevsimsel zamanlamanın tamamen bozulmasına yol açacak. Bu döngü, ekim ve hasat takvimlerini bozarak gıda fiyatlarında spekülatif bir yükselişi tetikleme riski barındırıyor.
El Nino'nun merkez üssü haline gelecek olan Asya kıtası, küresel gıda endüstrisinin en kritik ham maddelerini üretiyor. Dünyadaki palm yağı arzının yaklaşık yüzde 60’ını tek başına göğüsleyen Endonezya ve komşusu Malezya, kuraklık tehlikesiyle karşı karşıya kalmış durumda. Uzmanlar, palm yağında yaşanacak olası bir rekolte kaybının soya fasulyesi ve ayçiçeği yağı gibi alternatif bitkisel yağ fiyatlarına da zincirleme şekilde zam baskısı uygulayacağını öngörüyor.
Geçmiş 50 yıllık tarihsel verileri inceleyen Zafer Ergezen, yaşanan her güçlü El Nino döneminde kakao üretiminin net şekilde daraldığını hatırlattı. Bu yılki El Nino'nun öncekilerden çok daha şiddetli olacağını vurgulayan Ergezen, "Kakao üretiminin azalmasına yönelik yıkıcı etkileri bu sene değil ama doğrudan 2027 yılında görebiliriz. Çikolata sanayisinin ana girdisinde yeni fiyat patlamaları muhtemel" uyarısında bulundu.
Tekstil sektörünün kalbi olan pamukta ise Hindistan ve Pakistan hattında muson gecikmeleri nedeniyle aşırı sıcaklık ve böceklenme riski fiyatlarda sert dalgalanmalara zemin hazırlıyor.
Temel Gıda Maddesi Pirinç de Kıskaçta: İstisna Soya Fasulyesi
Güneydoğu Asya’nın en büyük pirinç ihracatçıları olan Tayland ve Vietnam’da yağışların zayıflaması, küresel gıda güvenliği açısından pirinç fiyatlarında dalgalanmaları tetikleyecek. Ancak El Nino her ürünü olumsuz etkilemiyor; Amerika ve Arjantin coğrafyasında artacak olan yağış rejimi sayesinde soya fasulyesi üretiminde ciddi bir rekolte artışı bekleniyor.
Kritik Dönemeç: Haziran ve Eylül Musonları Takip Edilecek
Tarımsal emtia piyasasının geleceğini belirleyecek en önemli öncü gösterge, Hindistan'da Haziran ve Eylül ayları arasında yaşanacak muson dönemi olacak. Eğer bu dönemde zayıf ve yetersiz bir muson yağışı gözlenirse, bu durum güçlü bir El Nino’nun resmi teyidi sayılacak ve pamuk, şeker, pirinç ile palm yağında yukarı yönlü fiyat ralli dönemini başlatacak. Yatırımcıların ve gıda üreticilerinin tedarik zinciri güvenliği adına yaz aylarındaki iklim raporlarını çok yakından izlemesi gerekiyor.
