Yem sanayinden lojistiğe, veterinerlik hizmetlerinden deri sektörüne kadar devasa bir ekonomik çarkı harekete geçiren Kurban Bayramı öncesinde, piyasadaki fiyat dengeleri netleşti. TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, ziraat odalarından gelen güncel saha verileri doğrultusunda hazırlanan kapsamlı raporu paylaştı. Büyükşehirler başta olmak üzere illere göre mülki sınır kısıtlamaları ve pazar alanı kiralarındaki artışlar, bu yıl kurbanlık fiyatlarında ve kesim yöntemlerinde belirleyici bir rol üstleniyor.
Üreticilerin girdi maliyetlerini doğrudan yansıtan fiyat tarifelerinde, hayvanın canlı ağırlığı ve karkas et oranına göre geniş bir makas aralığı göze çarpıyor. TZOB verilerine göre; ülke genelinde büyükbaş kurbanlık fiyatları 120 bin lira ile 450 bin lira, küçükbaş hayvan fiyatları ise 15 bin lira ile 45 bin lira arasında değişim gösteriyor. Son yıllarda özellikle metropollerde popüler hale gelen kurbanlık hisse bedelleri ise bu sezon ortalama 25 bin lira ile 60 bin lira arasında işlem görecek.
Büyükbaş hayvan borsasında ortalama 400 kilogram canlı ağırlığa sahip bir kurbanlığın kilogram fiyatı 411 lira 19 kuruş olarak hesaplandı. Bu matematiksel model üzerinden yurt genelinde kesilecek 750 bin büyükbaş için toplamda 123 milyar 357 million lira ödeme yapılacak. Küçükbaş tarafta ise ortalama hayvan fiyatının 26 bin 900 lira olacağı varsayımıyla, 2 milyon 550 bin küçükbaş kurbanlık için vatandaşların cebinden 68 milyar 595 milyon lira çıkacak.
Bayram döneminde en önemli istihdam kapılarından birini oluşturan profesyonel kesim hizmetleri, bu yıl kendi rekorunu kırdı. Kasapların talep ettiği işçilik ücretleri, kurban pazarındaki maliyeti daha da yukarı taşıyor. Büyükbaş hayvanlarda sadece kesim, yüzme ve dörde bölme işlemi için 10 bin lira ile 15 bin lira arasında tarife uygulanırken; detaylı kemiksiz parçalama işlemleri için bu rakam 15 bin lira ile 20 bin lira seviyesine kadar tırmanıyor.
Küçükbaş hayvan kesim ve yüzme ücretleri ise pazar yerlerinde 1.500 lira ile 2.500 lira arasında değişiyor. TZOB projeksiyonuna göre, sadece kasaplık hizmetleri için ödenecek toplam nakit tutarın ülke genelinde 8,2 milyar liraya ulaşması bekleniyor.
Vatandaşların arama niyetlerinde sıkça sorguladığı kurban dönemine ait tüm maliyet kalemleri şu şekildedir:
Büyükbaş Fiyat Aralığı: 120.000 TL - 450.000 TL
Küçükbaş Fiyat Aralığı: 15.000 TL - 45.000 TL
Kurbanlık Hisse Bedeli: 25.000 TL - 60.000 TL
Büyükbaş Kesim İşçiliği: 10.000 TL - 20.000 TL
Küçükbaş Kesim İşçiliği: 1.500 TL - 2.500 TL
Öngörülen Toplam Kesim: 750 bin büyükbaş, 2 milyon 550 bin küçükbaş.
Ekonomik analistler, kurban kesimlerinin ardından ortaya çıkan deri, kelle, işkembe ve bağırsak gibi sakatat ürünlerinin de milyarlarca liralık bir sanayi hammaddesi olduğunu hatırlatıyor. Ancak son yıllarda toplama maliyetlerinin yükselmesi ve piyasadaki durgunluk nedeniyle özellikle küçükbaş derilerinin zayi olduğuna dikkat çeken Bayraktar, bu milli servetin çöpe gitmemesi için kurumsal toplama mekanizmalarının işletilmesi gerektiğini belirtti.
