Bir deneme sınavı biter. Cevap anahtarı açılır, doğrular ve yanlışlar hesaplanır, netler ortaya çıkar.
Sonra o sayı, bir çocuğun bütün gününün önüne geçebilir.
Oysa sınavdan çıkan çocuk yalnızca birkaç soruyu doğru ya da yanlış yapmış değildir. Belki yetiştiremediği sorular için üzülüyordur. Belki bildiği hâlde heyecandan yanlış işaretlemiştir. Belki de sınıfta kendisinden daha yüksek net yapan arkadaşının sonucunu öğrenmekten korkuyordur.
Biz yetişkinler için bir deneme sınavı, eksikleri görmek ve çalışma planını düzenlemek amacıyla yapılan bir uygulama olabilir. Çocuk içinse bazen kendisini kanıtlaması gereken yeni bir sınav gibi hissedilebilir.
Özellikle LGS ve benzeri sınavlara hazırlanan öğrencilerin hayatında dersler önemli bir yer tutuyor. Günün büyük bölümü okulda, kursta, ödev başında ya da test çözerek geçebiliyor. Dinlenmeye ayrılan zaman bile zaman zaman suçluluk duygusuyla doluyor.
Çocuk biraz oyun oynamak istediğinde aklına çözmesi gereken sorular geliyor. Televizyon izlerken deneme sınavındaki yanlışlarını düşünüyor. Arkadaşlarıyla vakit geçirirken ertesi günkü çalışmasını hatırlıyor.
Böyle bir tempoda çocuk ne zaman yalnızca çocuk olabiliyor?
Elbette sınavlara hazırlanmak emek, disiplin ve düzen gerektiriyor. Çocukların sorumluluk almayı öğrenmesi de önemli. Ancak çalışmakla sürekli kaygı içinde yaşamak aynı şey değil.
Bir öğrenciye her denemeden sonra kaç net yaptığını sormak yerine, hangi konularda zorlandığını ve nasıl desteklenebileceğini konuşabiliriz. Yanlışlarını bir başarısızlık belgesi gibi değil, öğrenme sürecinin bir parçası olarak değerlendirebiliriz.
Çünkü bir çocuğun matematikte zorlanması, onun yetersiz olduğu anlamına gelmez. Bir sınavda beklediği sonucu alamaması, geleceğinin belirlendiği anlamına da gelmez.
Çocuklarımızın önüne hedefler koyarken o hedeflere giderken nasıl hissettiklerini de önemsemeliyiz.
Sınav günü geldiğinde elbette sorular çözülecek, süre tutulacak ve sonuçlar açıklanacak. Fakat o gün gelene kadar çocuğun yalnızca ders çalışan bir öğrenci değil; arkadaşlarıyla gülmek, dinlenmek, oyun oynamak ve bazen hiçbir şey yapmamak isteyen bir insan olduğunu unutmamalıyız.
Bir deneme sınavı çocuğun eksiklerini gösterebilir. Peki, biz onun yorgunluğunu, korkusunu ya da kendisine duyduğu güveni ne kadar görebiliyoruz?
Belki de sınava hazırlık sürecinde asıl dikkat etmemiz gereken şeylerden biri bu: Çocuğu sınava hazırlarken, hayatın geri kalanına ayıracağı alanı da koruyabilmek.
